Sau 10 năm triển khai Chỉ thị số 08-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, công tác dạy nghề và giải quyết việc làm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã có nhiều chuyển biến tích cực, với gần 372.000 người được đào tạo nghề và hơn 386.000 lao động được giải quyết việc làm. Bên cạnh những kết quả nổi bật, Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra các điểm nghẽn cần tháo gỡ để chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới.

Toàn cảnh Hội nghị

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 08-CT/TU ngày 24/5/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dạy nghề, giải quyết việc làm cho lao động trên địa bàn tỉnh.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp và trực tuyến đến UBND các xã, phường. Các đồng chí Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Nguyễn Quang Thuân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ và Lê Thị Kim Oanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì hội nghị; tham dự Hội nghị còn có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành; Ban giám hiệu các trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Đồng chí Y Nhuân Byă - Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, đối với một tỉnh có quy mô dân số lớn, lực lượng lao động dồi dào, tỷ lệ lao động khu vực nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao như Đắk Lắk, việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng nghề và tạo việc làm ổn định cho người lao động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và bảo đảm an sinh xã hội. Đặc biệt, sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Đắk Lắk mới có quy mô dân số hơn 3 triệu người, 102 đơn vị hành chính cấp xã và lực lượng lao động trên 1,6 triệu người - đặt ra yêu cầu rất lớn đối với công tác phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn tới.

Nhiều kết quả nổi bật sau 10 năm

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo tại Hội nghị, ngay sau khi Chỉ thị 08-CT/TU được ban hành, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và các cấp, ngành đã cụ thể hóa bằng nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch, đề án và chính sách hỗ trợ, với Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành 4 văn bản, HĐND tỉnh ban hành 5 văn bản và UBND tỉnh ban hành 20 văn bản chỉ đạo. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với khoảng 400.000 lượt người được tập huấn, tuyên truyền; trên 18.450 tài liệu, 100.000 tờ rơi và 1.500 tin, ảnh, bài viết, phóng sự được phát hành; cùng hơn 600 hoạt động ngày hội việc làm - đào tạo nghề, phiên giao dịch việc làm được tổ chức trong cả giai đoạn.

Mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp từng bước được củng cố, sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Nếu năm 2016 toàn tỉnh Đắk Lắk (cũ) có 40 cơ sở giáo dục nghề nghiệp thì đến tháng 5/2026, sau khi hợp nhất với Phú Yên, toàn tỉnh có 54 cơ sở, gồm 7 trường cao đẳng, 4 trường trung cấp và 43 đơn vị khác có hoạt động giáo dục nghề nghiệp, mỗi năm tuyển sinh trên 40.000 người. Hiện có 2 trường cao đẳng đào tạo 18 ngành, nghề trọng điểm, trong đó có 3 nghề cấp độ quốc tế, 3 nghề cấp độ khu vực ASEAN và 12 nghề cấp độ quốc gia.

Trong giai đoạn 2016-2026, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp toàn tỉnh đã tuyển sinh, đào tạo 372.062 học viên, học sinh, sinh viên, trong đó trình độ cao đẳng 15.703 người, trung cấp 21.497 người và sơ cấp, dưới 3 tháng 334.862 người; riêng lao động nông thôn được đào tạo trình độ sơ cấp khoảng 39.493 người. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt khoảng 70%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 27%. Tỷ lệ học sinh, sinh viên tốt nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp có việc làm đạt trên 85%, cá biệt một số ngành đạt trên 90%.

Về giải quyết việc làm, toàn tỉnh đã giải quyết việc làm cho khoảng 386.575 người trong 10 năm qua, đạt 102% kế hoạch đề ra, trong đó có 14.852 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Tỉnh đã bố trí ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội trên 1.773 tỷ đồng để cho vay hỗ trợ tạo việc làm và đi làm việc ở nước ngoài. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường với hàng trăm cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên đề ở cấp tỉnh và khoảng 950 cuộc ở cấp huyện, cấp xã trong cả giai đoạn.

Thẳng thắn nhìn nhận hạn chế, điểm nghẽn

Bên cạnh kết quả đạt được, Hội nghị cũng chỉ rõ tám nhóm hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ trong giai đoạn tới: mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn phân tán, năng lực đào tạo chưa đồng đều; cơ cấu ngành nghề chưa hoàn toàn đáp ứng nhu cầu thị trường lao động; tuyển sinh trình độ cao đẳng còn khó khăn do tâm lý xã hội vẫn coi trọng bằng cấp đại học; thiếu đội ngũ nhà giáo có kỹ năng nghề cao và chuyên gia trong các ngành nghề mới; liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp chưa thực chất; đào tạo nghề cho lao động vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; cơ chế, chính sách và nguồn lực cho đào tạo nghề chưa đồng bộ; chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp chưa đồng đều giữa các cơ sở.

Theo đánh giá tại Hội nghị, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là sự chưa đồng bộ giữa "quy mô đào tạo - ngành nghề - đội ngũ - thiết bị - doanh nghiệp - việc làm". Nếu không tập trung tháo gỡ đồng thời các điểm nghẽn này, việc mở rộng quy mô tuyển sinh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ còn gặp nhiều khó khăn trong giai đoạn 2026-2030.

Chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu thị trường

Trên tinh thần đó, Hội nghị xác định quan điểm xuyên suốt cho giai đoạn tới là chuyển từ "đào tạo những gì cơ sở có" sang "đào tạo những gì thị trường cần", lấy người học làm trung tâm, lấy việc làm và năng suất lao động làm thước đo chất lượng đào tạo. Sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được đề ra gồm: tái cấu trúc toàn diện mạng lưới giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, chuyên sâu; chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu thị trường và doanh nghiệp; tạo đột phá về đội ngũ nhà giáo và chuyên gia thực tiễn; chuyển doanh nghiệp từ vai trò "tham gia phối hợp" thành "đồng chủ thể đào tạo"; đầu tư có trọng tâm, lấy thiết bị hiện đại làm nền tảng nâng chất lượng; đổi mới công tác tuyển sinh, phân luồng và đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Các đồng chí chủ trì hội nghị.

Kết luận Hội nghị, đồng chí Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận, đánh giá cao báo cáo tổng kết của Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các ý kiến tham luận tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu; đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương và đề nghị cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành. Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng kế hoạch phát triển giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2026-2030, rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở đào tạo theo hướng tinh gọn, hiệu quả, ưu tiên đào tạo nhân lực cho các ngành có lợi thế và động lực tăng trưởng của tỉnh như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, logistics, du lịch, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Sở Nội vụ được giao chủ trì tổ chức dự báo nhu cầu nguồn nhân lực ngắn hạn, trung hạn, dài hạn; Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng hỗ trợ học nghề, tạo việc làm cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số.

Phó Chủ tịch UBND, Y Nhuân Byă khẳng định, những kết quả đạt được trong 10 năm qua là nền tảng quan trọng nhưng mới chỉ là bước khởi đầu cho chặng đường phát triển mới. Trước yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, giáo dục nghề nghiệp phải thực sự trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần xây dựng Đắk Lắk trở thành trung tâm phát triển của khu vực Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung.

Phan Khánh