Thực hiện chủ trương của Trung ương và của tỉnh về tinh gọn bộ máy, ngành Giáo dục Đắk Lắk đang khẩn trương triển khai phương án sắp xếp lại mạng lưới trường học mầm non, phổ thông trên toàn địa bàn, hướng tới mục tiêu tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả, đồng thời bảo đảm ổn định việc học tập của học sinh.

Chủ trương lớn, quyết tâm cao

Ngày 22/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn đã chủ trì cuộc họp trực tuyến với các sở, ngành và toàn bộ các xã, phường trên địa bàn tỉnh để bàn về phương án sắp xếp trường học. Đây là bước triển khai cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, trong đó nổi bật là Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng các Công văn số 777/TTg-TCCV và 814/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.

Tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị họp bàn phương án sắp xếp trường học

Theo đó, việc sắp xếp lấy người học làm trung tâm, bảo đảm phù hợp với đặc điểm từng vùng, miền; mọi học sinh đều được tiếp cận giáo dục thuận lợi. Nguyên tắc xuyên suốt là mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải bảo đảm tối thiểu 1 trường mầm non và 1 trường phổ thông; không sáp nhập cơ học mà phải gắn với đổi mới quản trị, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền, tăng trách nhiệm giải trình; đồng thời theo dõi, đánh giá thường xuyên để điều chỉnh kịp thời.

Mục tiêu trọng tâm được đặt ra là giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có, qua đó giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy - dồn nguồn lực cho hoạt động chuyên môn thay vì bộ máy hành chính.

Hai mô hình sắp xếp thí điểm

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, việc sắp xếp được triển khai theo 2 mô hình:

Mô hình 1 – Trường một cấp học quy mô lớn: Thành lập trường chính có 1 hiệu trưởng quản lý thống nhất, bộ phận hành chính dùng chung, quản trị tập trung, ứng dụng công nghệ thông tin; các phân hiệu/điểm trường trực thuộc giúp tối ưu hóa cơ sở vật chất, nhân lực và tài chính.

Mô hình 2 – Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn: Trường chính quản lý thống nhất nhiều cấp học (tiểu học, THCS, THPT) và các phân hiệu, điều hành tập trung, tạo điều kiện liên thông, phát triển toàn diện cho người học.

Tại Đắk Lắk sẽ lựa chọn linh họat 02 Mô hình, một số địa phương chủ động đề xuất sáp nhập hình thành trường liên cấp TH-THCS theo hướng Mô hình 2 để phù hợp với điều kiện thực tế, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết quả bước đầu tại Đắk Lắk: Vượt mục tiêu đề ra

Theo Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk, trước sắp xếp toàn tỉnh có 1.238 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập, gồm 356 trường mầm non, 450 trường tiểu học, 285 trường THCS, 62 trường liên cấp TH-THCS, 78 trường THPT và 7 trường liên cấp THCS-THPT.

Trên cơ sở tổng hợp, thẩm định phương án của 102 xã, phường, Sở GD&ĐT đã xây dựng phương án tổng thể của tỉnh với số trường dự kiến giảm là 690 trường, đạt tỷ lệ 55,7% - vượt xa mục tiêu tối thiểu 30% mà Bộ GD&ĐT đề ra, cao hơn nhiều so với con số các xã, phường đề xuất ban đầu (giảm 462 trường, tỷ lệ 40,1%).

Nhiều địa phương thể hiện quyết tâm cao: xã Krông Ana đề xuất giảm tới 73,33%; các xã Ea Knuếc, Phú Hòa 2, Vân Hòa cùng đề xuất giảm 66,67%. Bên cạnh đó, vẫn còn một số xã chưa đạt tỷ lệ giảm theo yêu cầu như Dliêya, Cư M'ta, Ea Trang, Krông Nô, Ea Na, Sơn Hòa, Ea Bá, Sông Hinh, Xuân Phước. Nguyên nhân chủ yếu do đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn.

TS Lê Thị Thanh Xuân - Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk phát biểu, trao đổi tại cuộc họp

Không đánh đổi quyền lợi học sinh lấy thành tích giảm đầu mối

Ông Nguyễn Thiên Văn- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh: "Trong quá trình sắp xếp, đội ngũ giáo viên có thể được điều tiết, bố trí giữa các cơ sở giáo dục để đáp ứng nhu cầu thực tế, song việc học tập của học sinh phải được bảo đảm ổn định". Các phương án đều được yêu cầu đánh giá kỹ tác động, không làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy học và quyền học tập của học sinh, đặc biệt không để phát sinh rào cản địa lý, chi phí hay nguy cơ học sinh bỏ học sau sắp xếp.

Thực tế công tác thẩm định cho thấy đây là quá trình được cân nhắc thận trọng, có đối thoại hai chiều: trong 102 xã, phường, có 30 xã, phường thống nhất hoàn toàn với phương án của Sở, 72 xã, phường thống nhất một phần và tiếp tục góp ý - chủ yếu liên quan đến khoảng cách địa lý giữa các điểm trường, đặc thù học sinh dân tộc thiểu số, điều kiện giao thông và năng lực quản lý sau sáp nhập.

Phân công trách nhiệm rõ ràng, đồng bộ

Việc triển khai được phân công cụ thể tới từng cấp:

UBND cấp tỉnh: Chỉ đạo xây dựng, triển khai Đề án; tổ chức thí điểm, đánh giá, nhân rộng mô hình; bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Sở Giáo dục và Đào tạo: Chủ trì tham mưu UBND tỉnh; rà soát, quy hoạch, sắp xếp mạng lưới; tham mưu phương án tổ chức bộ máy, nhân sự; xây dựng cơ sở dữ liệu giáo dục.

UBND cấp xã: Trực tiếp triển khai sắp xếp trường, lớp trên địa bàn; theo dõi biến động học sinh; phối hợp bảo đảm điều kiện học tập, báo cáo kết quả thực hiện.

Sở Nội vụ được giao chủ trì xây dựng mẫu Đề án sắp xếp, hướng dẫn quy trình phê duyệt, tham mưu điều chuyển biên chế và giải quyết chính sách cho nhân sự dôi dư; Sở Tài chính hướng dẫn kiểm kê, bàn giao tài sản công, quỹ đất, bố trí kinh phí đầu tư nâng cấp hạ tầng các điểm trường chính.

Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Lê Thị Kim Oanh, phát biểu, trao đổi tại cuộc họp

Hướng tới nền giáo dục tinh gọn, hiện đại

Có thể thấy, việc sắp xếp mạng lưới trường học không phải là phép cộng trừ cơ học về số lượng, mà là quá trình tái cấu trúc quản trị nhà trường theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp - giảm bớt khâu trung gian, tăng nguồn lực đầu tư trực tiếp cho dạy và học, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý giáo dục.

Với sự vào cuộc đồng bộ từ tỉnh đến xã, cùng sự đồng thuận, chia sẻ của người dân, việc sắp xếp trường học tại Đắk Lắk kỳ vọng sẽ về đích đúng lộ trình, góp phần hiện thực hóa mục tiêu: "Sắp xếp tinh gọn – Quản trị hiện đại – Chuyển đổi số; Nâng cao chất lượng giáo dục – Bảo đảm quyền học tập của mọi học sinh".

Phan Khánh